پوئين سال سموري دنيا ۾ دهشت گرديءَ جي ڪري ٿيڻ وارين فوتگين ۾ پاڪستان ۾ تمام گهڻي واڌ رڪارڊ ڪئي وئي. اڱاري ڏينهن جاري ٿيل هڪ نئين رپورٽ ۾ ٻڌايو ويو آهي ته سال 2022 ۾ دهشت گرديءَ جي ڪري مري ويلن جي انگ جي لحاظ کان پاڪستان دنيا ۾ ٻئي نمبر تي رهيو، جتي643 هلاڪتون ٿيون.
آسٽريليا ۾ قائم انسٽي ٽيوٽ فار اڪنامڪس اينڊ پيس (آءِ اي پي) پاران جاري ڪيل سالياني گلوبل ٽررزم انڊڪيس ’جي ٽي آءِ’ جي مطابق، هلندڙ سال پاڪستان ڏکڻ ايشيا ۾ سڀ کان وڌيڪ دهشت گرد حملن ۽ فوتگين جي انگ کان پوءِ افغانستان پوئتي ڇڏي ويو آهي، جيڪو 2017 کان انهيءَ ساڳيءَ سطح تي رهيو آهي.
دهشت گرديءَ جي ڪري برڪينا فاسو ۾ عالمي سطح تي سڀ کان وڌيڪ فوتگيون ٿيون، جيڪي 2022 ۾ 759 هيون، جيڪي وڌي 1135 ٿي ويون آهن.
جي ٽي آئي جي مطابق، مجموعي طور تي 2022 ۾حملن ۾75 سيڪڙو گهٽتائي آئي ۽ فوتگين ۾ 58 في صد ڪمي ٿي، ان جي باوجود افغانستان مسلسل چوٿين سال دهشت گردي جي ڪري ’سڀني کان وڌيڪ متاثر ملڪ جي درجي تي رهيو، جتي 2022 ۾ 633 ماڻهو فوت ٿيا.
رپورٽ ۾ ٻڌايو ويو آهي ته 2022 ۾ سموري دنيا ۾ دهشت گرديءَ جي ڪري سمورين هلاڪتن جو تقريبا 9 سيڪڙو افغانستان ۾ ٿيو، جيڪو پوئين سال رڪارڊ ڪيل تعداد جي لحاظ کان 20 سيڪڙو گهٽ آهي.
طالبان طرفان ملڪ تي قبضي ڪرڻ کان پوءِ اسلامڪ اسٽيٽ- خراسان افغانستان ۾ ’سڀ کان وڌيڪ سرگرم دهشت گرد گروپ’ ٿي سامهون آيو، جنهن ۾ 2022 دوران 422 ماڻهو مارجي ويا جيڪو هن سال دهشت گردي جي ڪري ٿيڻ واري فوتگين جو لڳ ڀڳ 67 سيڪڙو آهي.
پاڪستان ۾ هلاڪتن جو تعداد گزريل ڏهاڪي جي ڀيٽ ۾ پوئين سال وڌيڪ رهيو. دهشت گرديءَ جي ڪري فوت ٿيندڙن ۾ 55 سيڪڙو فوجي اهل ڪار هيا. ان کان پوءِ پاڪستان ڏکڻ ايشيائي ملڪن جي انڊيڪس ۾ ڇهين نمبر تي اچي ويو آهي.
بلوچستان لائبريشن آرمي (بي ايل اي) پاڪستان ۾ دهشت گرديءَ جي حوالي سان 36 سيڪڙو يا فوتگين جي ٽئين حصي جي برابر ذمي دار رهي.
بي ايل اي جي دعوا آهي ته اها بلوچستان جي صوبي جي آزاديءَ جي لاءِ وڙهي رهي آهي، جيڪو افغانستان ۽ ايران جي سرحدن سان مليل علائقو آهي، ۽ پاڪستاني حڪومت جي پاران صوبي جي قدرتي وسيلن تي زوريءَ قبضي ۽ بلوچ آباديءَ سان امتيازي سلوڪ ڪرڻ جو الزام لڳايو آهي. پاڪستان انهن الزامن کي رد ڪري ٿو.
پاڪستان، آمريڪا ۽ برطانيه بي ايل اي ۽ ٽي ٽي پي ٻنهين کي دهشت گرد تنظيمون قرار ڏين ٿا.
ٽي ٽي پي ۽ اسلامڪ اسٽيٽ جا دهشت گرد گروپ علائقائي الحاق، اسلامڪ اسٽيٽ-خراسان جي طرفان دهشت گرديءَ جي تيز رفتار ڪاروائين ملڪ ۾ ٿيڻ وارين هلاڪتن ۾ واڌ آندي آهي.
(وي او اي نيوز)